همه شهر بد شدهاند! همه بیانصاف هستند! رانندگان تاکسی همه ظالم شدهاند! کاسبها هیچکدام عدالت را رعایت نمیکنند! مأمورین نیروی انتظامی و نظامی هیچکدام منصف نیستند! بوی متعفن بیعدالتی همه کوچههای شهر ما را پرکرده است! از این سخنان اغراقآمیز و سیاه نمای پر از شکایت ـ که البته بخشی از آنها نیز صحیح است […]
برخی از فیلسوفان «عدالت اجتماعی» را بهگونهای تعریف کردهاند که میتوان نقش «احترام به قوانین» را در آن بهوضوح دید؛ (۱) ازنظر آنها جامعهای که در آن افراد قانون را زیر پا میگذارند و بهراحتی آن را توجیه کرده و به مخالفت آن میپردازند از «عدالت اجتماعی» دور است؛ اینکه قانون برای دیگران «قانون» قلمداد […]
با دوست عدالت ورزیدن هنر چندانی نیست البته هستند آدمهای بیهنری که حتی به دوستان خود هم رحم نمیکنند و حقوق آنها را پایمال میکنند! این انسانها از سخن بیرون هستند و از حداقل عدالت ورزی محروم ماندهاند اما آنان که این حداقل رادارند باید به دنبال کسب بیش از این باشند یعنی عدالت ورزی […]
جاذبهای در دوست وجود دارد که ما را از ظلم در حق او منع میکند. بالاخره دوست را دوست داریم و اگر این دوست داشتن واقعی باشد قاعدتاً حقوق او را پایمال نخواهیم کرد و الا باید در اصل «دوست بودن» او تردید کنیم! واقعیت این است که ما تعلق چندانی به دوستی که بهراحتی […]
دایره اثرگذاری ارزشهای اخلاقی متفاوت است؛ برخی محدود هستند و برخی وسعتی بیشتر دارند، صداقت، امانتداری، رحم، مروت، غیرت دایرهای محدود دارند بهگونهای که همه خوب و ضروری هستند؛ اما معمولاً هرکدام ما را از دیگری بینیاز نمیکند؛ برای مثال صداقت و غیرت هرکدام دایره خود رادارند و ممکن است مردم جامعهای اهل صداقت باشند […]
هرروز آب مینوشیم اما کمتر پیش میآید که مضطر آب باشیم؛ اگر روز گرم تابستانی را روزه باشیم و زیر آفتاب سوزنده فعالیت کنیم و بدن ما براثر تعریق نیاز بیشتری به آب پیدا کند و رفتهرفته حس تشنگی در ما شدید و شدیدتر شود آنگاه مضطر آب میشویم و مزه شیرین آن را در […]
حفظ قدرت توسط حکمرانان کار مشکلی است زیرا همواره رقبایی وجود دارند که سودای قدرت در سردارند و میکوشند مهار قدرت را از دست دیگران بربایند؛ در این میان یک حاکم چگونه میتواند ضمانتی برای بقای حکومتش تحصیل کند؟ چگونه میتواند دلهای توده مردم را به سمت خود جذب کرده و خطرات رقیبان را از […]
هر حاکمی نیاز به حمایت مردمش دارد همانطور که مردم نیز نیاز دارند تا از طریق حکمرانی او به ثبات و امنیت و پایداری برسند؛ «عدالت» زینتی برای حکمران ایجاد میکند تا مردم او را حمایت کنند و درعینحال روابط اجتماعی مردم را بهگونهای تنظیم و تصحیح میکند تا مردم نیز به آن پایداری مطلوب […]
در عرصه سلامت کسبوکار و برای تحقق عدالت اقتصادی اصول مختلفی را باید رعایت نمود؛ یکی از این اصول که تأثیر بسیاری زیادی دارد «میانهروی» است؛ اساساً عدالت چیزی جز میانهروی و مراعات حد اعتدال و پرهیز از افراطوتفریط نیست؛ (۱) بنابراین بدون شک برای رسیدن به عدالت در عرصه تجارت و اقتصاد نباید از […]
شخصی ۱۸۰ سانتیمتر قد دارد و دیگری ۱۶۰ سانتیمتر است؛ یکی بسیار زیبا و دیگری اندکی زیبا است؛ یکی خوب سخن نمیگوید اما دیگری سخنگویی قهار است؛ یکی مرد است و دیگری زن است؛ یکی پسر رئیسجمهور است و دیگری پسر یک کارگر معمولی؛ این موارد «تفاوت» هستند و درک آنها برای ما بسیار روشن […]