ریا و تزویر صفتی ناپسند در انسان هست که باعث ضایع شدن اعمال آدمی می شود، ریا در نقطه مقابل اخلاص قرار دارد، یعنی اگر انسان ریاکاری کند، اخلاصش به خدا کم می شود، در حال حاضر توضیحاتی را نسبت به مسئله ریا بیان کردیم، از مطلب گذشته راههای درمان ریاکاری و تزویر را بررسی می کنیم، در این مطلب به یک راه علمی دیگر ریا اشاره می کنیم.ریا شرک خفی,بلاغ,
ریا، شرک خفی (۹)

ریا و تزویر صفتی ناپسند در انسان هست که باعث ضایع شدن اعمال آدمی می شود، ریا در نقطه مقابل اخلاص قرار دارد، یعنی اگر انسان ریاکاری کند، اخلاصش به خدا کم می شود، در حال حاضر توضیحاتی را نسبت به مسئله ریا بیان کردیم، از مطلب گذشته راههای درمان ریاکاری و تزویر را بررسی می کنیم، در این مطلب به یک راه علمی دیگر ریا اشاره می کنیم.

۳-۲- شناخت و توجه به برکات اخلاص

گفتیم که ریا نقطه مقابل اخلاص هست، انسان بایددر انجام اعمالش به میزان اخلاص توجه کند، اگر عملی بدون اخلاص باشد، بی شک عمل برای ریا هست، عملی مورد پذیرش خداوند هست که ریا در آن نباشد، اخلاص عبارت است از خالص ساختن قصد و نیّت از غیر خدا(۱)، به طور واضح اینکه انسان عملی را انجام دهد به قصد رضایت پرودگار متعال که این عمل خالی از اغراض برای نفس و دنیا باشد، و در آن حتی نیت دریافت اجر در دنیا و آخرت نیز وجود نداشته باشد.

بی شک اخلاص دارای درجات مختلفی هست، اما تعریفی که امیر المومنین علی (علیه السلام) از اخلاص کرده به نظر جامع ترین و کاملترین تعریف هست، مولا علی (علیه السلام) می فرمایند: إنّ قوماً عبدوا الله رغبهً فتلک عباده التّجار و إنّ قوماً عبدوا الله رهبهً فتلک عباده العبید و إنّ قوماً عبدوا الله شکراً فتلک عباده الإحرار(۲)؛ یعنی گروهی از مردم خدا را عبادت می‌کنند به طمع بهشت و این عبادت تجار و مزد بگیران است و گروهی از ترس جهنم عبادت می‌کنند که اینها کارشان شبیه بردگان است که از ترس ارباب کار می‌کنند و قوم دیگر عبادت می‌کنند نه به خاطر بهشت و نه به خاطر ترس از جهنم، بلکه حس سپاس گذاری، او را به سوی عبادت فرا می‌خواند و این عبادت احرار و آزادگان است.

در هر صورت تمام مراحل اخلاصی که در حدیث بیان شد، دارای ارزش و منزلت هست، انسان به هر یک از آن مراحل دست یابد موفقیت بسیار بالا و ارزشمندی هست، البته نیت در انجام کار نیز بسیار سودمند می تواند باشد، در حدیثی که امام صادق (علیه السلام) از پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) نقل فرمود که: نیه المؤمن خیرُ من عمله(۳)؛ نیت مؤمن از عملش بالاتر است و این نهایت اهتمام اسلام به نیت را می‌رساند که عمل باید توأم با نیت باشد.

در هر حال می توان با اتکا به موارد ذکر شده بالا گفت که اگر انسان اخلاص را بشناسد، برکات آن را بداند و بدان توجه کافی کند بی شک یکی از مهمترین راهها برای ترک عمل ریا کارانه خواهد بود.

 

پی نوشت ها:

۱) نراقی، صفحه ۶۲۸.

۲) نهج البلاغه سید رضی ،صفحه ۵۱۰.

۳) کلینی، جلد ۲، صفحه ۸۴.

کلیدواژه ها: , ,