فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ؛ الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ سَاهُونَ؛ الَّذِینَ هُمْ یُرَاءُونَ(۱)؛ پس واى بر آن نمازگزاران؛ که دل از یاد خدا غافل دارند؛ همانان که (اگر طاعتى کنند) به ریا و خود نمایى کنند.ریا شرک خفی,بلاغ,
ریا، شرک خفی (۱)

فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ؛ الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ سَاهُونَ؛ الَّذِینَ هُمْ یُرَاءُونَ(۱)؛ پس واى بر آن نمازگزاران؛ که دل از یاد خدا غافل دارند؛ همانان که (اگر طاعتى کنند) به ریا و خود نمایى کنند.

ریا مهمترین بحث هست که در دین اسلام مطرح می شود، در آیات یاد شد خداوند متعال هشدار داده، نمازگزارانی که در نمازشان کاهل هستند، اعمال با ریا داشته و منفعتی از این نمازشان به خاطر ریا نمی برند.

“ریا” از مادّۀ “رای” به معنی این است که شخص کاری را به انگیزۀ جلب توجه مردم انجام دهد(۲) و نیز به معنای تظاهر و نشان دادن به غیر است(۳).

و در اصطلاح به معنی این است که انسان کار خوبی انجام دهد و قصدش تظاهر و نشان دادن به مردم باشد نه برای خدا، خواه این کار عبادی باشد؛ مانند نماز و خواه غیر عبادی باشد مانند انفاق.

همانگونه که در شرک خفی انسان نمی داند که شرک می کند، در ریا کاری هم همانگونه هست، بسیار اتفاق می کند که انسان ریا و تظاهر می کند اما خود از کرده اش مطلع نیست به طور مثال: در خیابان می خواهد پولی را به عنوان صدقه در صندوق صدقات بیاندازد، اما فکر می کند که صدقه را در خانه برده و در درون صندوق خانه بیاندازد تا وقتی مأمور خالی کردن صندوق آمد، صدقاتش بیشتر باشد، این خود یک نوع ریا کاری و تظاهر در عمل هست.

آنگونه که از آیات الهی بدست می آید ریا، به سه نوع است، که در این مطلب قصد داریم به یکی از آنها اشاره کرده و توضیحاتی را بیان کنیم، در مطالب آینده نیز بخش های دیگری را بیان خواهیم کرد:

۱- ریا در قرآن

۱-۱- ریا در انفاق

اولین نوع ریا، ریا در انفاق هست، خداوند متعال می فرمایند: یَا اَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُبْطِلُواْ صَدَقَاتِکُم بِالْمَنِّ وَ الاذَی کَالَّذِی یُنفِقُ مَالَهُ رِئَاء النَّاسِ وَ لاَ یُوْمِنُ بِاللّهِ وَ الْیَوْمِ الآخِرِ(۴)؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بخشش‌های خود را با منّت و آزار باطل مسازید همانند کسی که مال خود را برای نشان دادن به مردم، انفاق می‌کند و به خدا و روز رستاخیز ایمان نمی‌آورد.

یکی از جنبه های منفی صدقه دادن برخی انسان ها، اعطای صدقه همراه با منت و آزار و زخم زبان هست، تصور کنید فردی به فقیری صدقه ای داده است و سعی دارد با شایع کردن این کار علاوه بر اینکه خود را در میان مردم شخصی خیّر معرفی کند، در قبال آن نیز شخصیت فقیر را ویران می سازد، این گونه ریا کاری ها مورد رضایت پروردگار متعال نیست، بلکه باطل ساختن عمل هست.

 

پی نوشت ها:

۱) سوره ماعون، آیات ۴-۶.

۲) معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص ۴۷۳.

۳) قاموس قرآن، ج ۳، ص ۳۰.

۴) سوره بقره، آیه ۲۶۴.

کلیدواژه ها: , ,